Son zamanlarda büyük çıkış yapan bu ilahiyi birçok dostum farklı videolarla birlikte paylaşmakta. Bu paylaşımların altına yazılan alakasız şekilde dine, dindarlara saldırı içeren yorumları gördükçe öteden beri duyduğum rahatsızlık yeniden depreşti ve birkaç kelam edeyim istedim.

Şöyle ki; sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte “klavye kahramanlığı” ve her konuyu birbiriyle çatıştırma eğilimi maalesef bir hastalık halini aldı. Bugün ne paylaşırsanız paylaşın, altında konudan tamamen bağımsız, suçlayıcı bir yorum bulmak çok kolay:

Bir ilahi paylaşırsınız altında konudan tamamen alakasız bir şekilde “siz ülkedeki adaletten bahsedin, ekonomi battı millet aç aç” diyene de rastlarsınız.

Ayasofya’da ilk defa namaz kılmaktan mutlu olduğunuzu yazarsınız altında “Elalem uzaya gidiyor, siz namazla uğraşıyorsunuz!” diyen de çıkar.

Arkadaşlarınızla bir kafede oturup çay içerken fotoğraf atarsınız; “Dünyada insanlar ölürken siz gezip tozuyorsunuz!” diye çıkışanlar da olur.

Bir vatandaş bir hocaya “sakız orucu bozar mı?” diye sorar; “Elalem bilimle uğraşıyor, siz her yıl sakızla uğraşın!” diye dalga geçenler de olur.

Bu yorumları yapanların profillerini analiz ettiğimde; bir bölümünün samimi vatandaşlardan oluştuğunu, büyük bir kısmının ise maksatlı, yönlendirme amaçlı bir tutum içinde olduğunu müşahede ettim. Bu kesimin bir bölümünü trol hesaplar teşkil ederken, diğer bir kısmını ise gerçek profiller üzerinden siyasi veya dini düşmanlıkla hareket edenler oluşturuyor. Bu ön yargılı kitleye hitap etmek güç olsa da samimi eleştirilerde bulunan vatandaşlarımızın düştüğü iki hatayı ve bunlara yönelik açıklamalarımı şu şekilde ifade etmek istiyorum:

1) Mantık Hatası

Bu tarz yorum yapanların arka plandaki sebepleri ne olursa olsun aslında itirazlarında temel bir mantık hatası bulunmaktadır: Safsata. Mantık eğitimi alanlar veya temel akıl yürütme kurallarını bilenler bilir ki; geçerli bir çıkarım, öncüller ile sonuç arasında kopmaz bir bağ gerektirir. Mantık ilminin klasik ve temel örneklerinden biriyle konuyu açıklamaya çalışayım:

1. Öncül: Bütün insanlar ölümlüdür.

2. Öncül: Aristo bir insandır.

Sonuç: O halde Aristo da ölümlüdür.

Yukarıdaki kıyas, mantıksal açıdan tam ve doğru bir çıkarımdır.

Ancak öncüller doğru olsa bile, onlarla ilgisi olmayan bir sonuç cümlesi kurarsanız mantık çöker: “Bütün insanlar ölümlüdür. Aristo bir insandır. O halde kitap okumalıyız.” Burada “kitap okumalıyız” cümlesi kendi başına doğru bir tavsiye olabilir, fakat önceki iki cümleden (insan olmak ve ölümlü olmak) bu sonuç çıkmaz. İşte sosyal medyadaki “Bilim-Sakız” tartışmalarının temelinde tam olarak bu mantık hatası yatar.

Sıkça karşılaştığımız o hatalı akıl yürütmeyi mantık formuna dökelim:

1. Öncül: Bilim, toplum için gereklidir. (Doğru)

2. Öncül: Bilim insanları bilim üretmelidir. (Doğru)

Hatalı Sonuç: O halde din görevlileri dinle ilgili sorulara cevap vermesin.

Bu sonuç, mantık ilminde safsata olarak isimlendirilir. Çünkü bilimin gerekliliği (1. öncül), din görevlisinin kendi uzmanlık alanındaki faaliyetini (ibadet, fetva, irşad) geçersiz kılmaz. Birinin varlığı diğerinin yokluğunu gerektirmez.

Bu çarpık mantığı hayatın diğer alanlarına uygularsak ne kadar komik duruma düşeceğimizi görebiliriz:

“Kanser araştırmaları çok önemlidir, öyleyse terziler elbise dikmesin.”

“Ülkemizin güçlü bir orduya ihtiyacı var, öyleyse futbolcular sahaya çıkıp top oynamasın.”

“Yazılımcılar yapay zeka geliştiriyor, öyleyse müzisyenler nota yazmasın.”

Yani bilimin önemini, teknolojinin ilerlemesi gerektiğini, adaletin gerekli olduğunu, ekonominin düzeltilip aç kimsenin kalmaması gerektiğini söylemek haklı birer söylemdir. Ancak bu söylemleri, kendi işini yapan bir din görevlisine veya inancını paylaşan bir Müslümana saldırı aracı olarak kullanmak veya “Roket yapamıyoruz, öyleyse camiye gitmeyi bırakalım.” şeklinde bir sonuca ulaşmak ya art niyet ya da hafif tabirle Aristo örneğindeki gibi “alakasız sonuç çıkarma” hatasına düşmektir.

Çünkü eğer uzaya gidilecekse, bu din görevlisinin susmasıyla veya bir Müslümanın ilahi paylaşmaması ile değil, bilim insanlarının daha fazla çalışmasıyla gerçekleşir. Sapla samanı karıştırmak ne bilime hizmet eder ne de toplumsal huzura.

2) Uzmanlardan Yanlış Beklentiler

Her dini paylaşımın altına olumsuz yorum yapanlarda tespit edebildiğim ikinci hata yanlış uzmanlardan yanlış beklentilerdir.

Gelişmiş ülkelerde toplum, uzmanlardan kendi alanlarında mükemmeliyet bekler. Dünyanın herhangi bir gelişmiş ülkesinde bilim insanı bilim üretir, din görevlisi ise inanç esaslarını anlatır. Kimse bu iki alanı birbirinin rakibiymiş gibi yarıştırmaz:

Bir fırtına koptuğunda; meteorolog fırtınanın nasıl oluştuğunu (basınç farkları, rüzgar hızı) açıklar. Din ise insana o zor anlarda neden sabretmesi gerektiğini ve manevi sığınağı anlatır. Meteoroloğa “Neden dua etmiyorsun?”, din görevlisine de “Neden rüzgar hızını ölçmedin?” diye çıkışmak, her iki disiplinin de doğasını anlamamaktır.

MeselaPapa, Hristiyanlık üzerine bir vaaz verdiğinde, altına “Sen bilim adına ne yaptın, neden roket motoru tasarlamadın?” diye yazan birini bulamazsınız. Çünkü onun görevi bilim üretmek değil, ruhani liderlik yapmaktır.

Ya da bir astrofizikçi kara delikler hakkında sunum yaptığında, kimse ona “Neden boynuna haç takmıyorsun?” ya da “Neden dinle ilgili konuşmuyorsun?” diye sormaz.

Düşünsenize; bir ayakkabı tamircisi tamir ettiği ayakkabıyla bir fotoğrafını paylaşsa ona “Ayakkabı karın mı doyurur? Neden fırında ekmek yapmıyorsun?” demek ne kadar absürtse, bir din görevlisine “Neden uzay gemisi yapmadın?” diye hesap sormak da o denli mantık dışıdır.

Anlatmaya çalıştığım üzere bir din görevlisinin her yıl bile sorulsa “Sakız çiğnemek orucu bozar mı?” sorusuna cevap vermesi, onun mesleki sorumluluğudur. Tıpkı bir biyoloğun her ay bile sorulsa hücre bölünmesini anlatması ya da bir doktorun soğuk algınlığı geçiren onlarca hastasına her gün aynı ilacı yazması gibi.

Görülmektedir ki; bizim asıl sorunumuz uzmanlardan, uzmanlık alanları dışında beklentilere girip eleştiriyi yanlış adrese yöneltmektir.

Eğer teknolojik ve bilimsel olarak gerideysek ve bu yüzden birilerinden hesap sorulması gerekiyorsa; bunun hesabı Müslüman vatandaşa ya da din görevlisine değil; onlarca yıldır bilim insanı maaşı alan ama vaktini ve enerjisini bilim üretmek yerine tembellik yaparak, yenilik getirmek yerine kopya kitaplar yazarak, ideolojik kavgalarla veya siyasetle harcayan kişilere sorulmalıdır.

Eğer tepki verilecekse; asırlardır üniversitelerimizde diğer ülkelerden daha önce savunma teknolojisi üretmek, kansere çare bulmak, yapay zekayı keşfetmek yerine; inançlı insanlarla uğraşan, başörtüsü yasaklarıyla vakit öldüren ve enerjisini toplumun değerleriyle savaşmaya harcayan “sözde bilim çevrelerine” asıl tepki gösterilmelidir.

Eğer motor yapamıyoruz diye birileri sorgulanacaksa; bütçesini bilime ayırmayan siyasetçi/yetkili, laboratuvarda vakit geçirmek yerine ideolojik kavga veren akademisyen ve AR-GE yerine kısa yoldan kazanç peşinde koşan iş dünyası sorgulanmalıdır.

Sonuç olarak:

Bilim insanı bilimini yapacak, hâkim adaletli karar verecek, siyasetçi liyakate dikkat edecek, din görevlisi dinini anlatacak, ayakkabı tamircisi ayakkabıyı tamir edecek, fırıncı ekmeğini üretecek. Yani herkes kendi sahasında en iyisi olmaya çalışırsa toplum ilerler. Yoksa din görevlisini bilim üretmediği için suçlamak veya ilahi paylaşan bir Müslüman’a saldırmak sadece gerçek sorumluların üzerinden yükü alıp dikkat dağıtmaya yarar. Bunu bilinçli yapmak ise art niyetli olmak ya da safsata yapmaktır. 14.03.2026

Yazar Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak

twitter.com/suleymancakmak

facebook.com/ssuleymancakmak

youtube.com/suleymancakmak

 4,005 toplam ziyaretçi,  10 bugünkü ziyaretçi

Kabe’de Hacılar Hu Der Allah yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Verimli Bir Toplantı için Altın Kurallar / Toplantı Adabı

1) Toplantı Saati:
• Her toplantının başlama saati net (10:00 gibi) olmalıdır. Net bir saat içermeyen “öğleden sonra” gibi belirsiz bir zaman dilimi olmamalıdır. Özellikle küsuratlı saatler akılda kalıcı olur. Yani toplantının saatini 13:00 yerine 12:59 olarak belirlemek daha dikkat çeker, toplantı saatinin unutulma ihtimalini azaltır. (Toplantıya bu küsuratlı vaktinde başlamak ise size olan güveni artırır.)
• Başlama saati kadar toplantıların özellikle bitiş saati de belirlenmeli ve gerçekten belirlenen saatte bitirilmelidir. 

2) Toplantı Gündemi:
• Gündem maddelerinizi belirlemeden; zekanıza güvenip, aklınıza her geleni konuşarak uzun ve güzel bir toplantı yapabilirsiniz. Ama bu sizi düzensiz, plansız ve dağınık gösterir, değerinizi düşürür.
• Bu yüzden yazılı bir toplantı gündeminiz olmalıdır. Bu ise size güven sağlar.

3) Toplantıya Hazırlık:
• İster toplantıyı düzenleyen ister toplantıya katılan olun hazırlık yapmalı, gerekli dökümanları hazırlayarak toplantıya katılmalısınız.
• “Hazırlığa gerek yok, konuşarak derdimi güzelce anlatırım yeter”, “Hele bir toplanalım, 3-5 cümleyle toplantıya yön verir, şekillendiririm” kolaycılığına, basitliğine kaçılmamalıdır. Bu durum saygısızlık olarak anlaşılır.
• Toplantıda eğer bir konu hakkında bilgi isteyecekseniz, bilgi istediğiniz konular yazılı olarak karşıya sunulmalıdır. Bir materyal hakkında fiyat isteyecekseniz, materyalinizin teknik özellikleri (detayları, sayısı) karşı tarafa yazılı olarak sunulmalı ve ona göre fiyat istenmelidir. Aksi durum karşı tarafın sizin aklınızı okumasını beklemek gibi olur, belirsizlik artar, işleriniz uzar, sizin ve kurumunuzun itibarı zayıflar.

4) Toplantı Kıyafeti:
• Resmi kurumlara gidilirken takım elbise tercih edilir.
• Takım elbiseniz yoksa yerine temiz ceket, ütülü pantolon, uyumlu gömlek, boyalı ayakkabı tercih edilebilir. (Tıraşınızın günlük olması, sakallı iseniz sakalınızın düzenli, temiz ve taranmış olması gereklidir.)

5) Toplantı Mekanına Gitme:
• Toplantıya çok erken ya da çok geç gidilmez.
• Trafiğin sıkışması, binada güvenlik taraması, asansör bekleme gibi durumlar göz önüne alınarak planlama yapılır ve en az 10 dakika önce toplantı odası/mekanı önünde bulunulur.
• Toplantıya gidilirken gerekli dökümanlar, laptop, flash bellek, ajanda, kalem gibi materyal unutulmaz. 

• Gerçekten acil bir durum olmadıkça toplantı ertelenmez, iptal edilmez, toplantıya gelmemezlik yapılmaz. (Bunlar karşı tarafa saygısızlıktır) Acil bir durumda ise vaktinde karşı taraf mutlaka önce aranılarak bilgilendirilir. Aramayla ulaşılamazsa yazıyla (sms ..) bilgilendirme sonra tercih edilir.

6) Tanışma ve İkram:
• Toplantı ortamına, kapı çalınarak ve selam ile girilir.
• Toplantı başlamadan önce katılımcılarla tanışılmalıdır.
• Tanışılan kişiler, isimleri yazılmazsa veya ufak kağıtlara yazılırsa kendilerini değersiz hissedebilirler. Bu yüzden bir ajandaya isimlerinin not alınması iyi bir intiba bırakır.
• Toplantı başkanı herkesi tanıyor bile olsa, ortamda birbirini tanımayanlar olabileceği için tanışmayı organize eder.
• İmkan varsa çay-kahve gibi tercihler sorulur ve toplantı başlamadan ikram edilir. Sonra toplantıya geçilir.

7) Toplantıya Başlama:
• Toplantıya mutlaka belirtilen saatte başlanır.
• Besmele-hamdele-salvale ile toplantıya başlamak tavsiye olunur.
• Gecikenler yüzünden toplantıya geç başlanmaz. Geç başlamak, vaktinde gelenlere saygısızlık olarak algılanır. 

8) Not Tutma:
• Toplantıya ajanda ve kalemle girilmelidir.
• Toplantıya hazırlıksız gidip, oradaki makam masasından kalem, kağıt, zımba, ataç vb. alınmaz (ayıptır).
• Toplantıya götürdüğünüz kendi ajandanıza toplantının tarihi, saati ve katılımcıların bilgileri yazılır.
• Aradan zaman geçince, “bu hangi toplantıydı, ne söylenmişti, bunu kim söylemişti” gibi belirsizliklerin olmaması için konuşulan konular ve kimlerin söylediği not alınır.
• Toplantı boyunca alınan kararlar dikkatlice yazılır.

9) Toplantı Bütünlüğü:
• Toplantıda gündem dışına çıkılmaz.
• Toplantı bölünmesin diye sekreterya tembihlenir. Sekreterya yoksa “Toplantı Var Girilmez” yazısı asılabilir.
• Toplantı esnasında acil olmayan telefonlar açılmaz, telefonla konuşulmaz.
• Kişisel konular toplantıda konuşulmaz. “Hazır toplantıya üst makamlar gelmiş filanca akrabam işsiz, ona da iş isteyeyim” gibi kişisel sorunlar burada çözülmeye çalışılmaz.

10) Toplantıyı Yönetme:
• Bu makalede yazan tüm kurallar bir bütün olarak düşünülerek toplantının yapılmasına dikkat edilir.
• Toplantıyı makam ya da yaş olarak büyük olan başlatır.
• Her gündem maddesinde sırayla herkese söz hakkı verilir. Katılımcılar, kısa da olsa birkaç kelam etmesi için teşvik edilir.
• Her gündem maddesi uzatılmadan, süresi içinde konuşulur.
• Aklına çok önemli veya güzel bir fikir gelen kişinin, başkasının sözünü kesmesine müsaade edilmez. Herkes not alır, konuşanın konuşması bitince müsaade isteyerek fikrini ifade eder.
• Sözünüzü sürekli kesen birisi varsa uyarılmalıdır. Yoksa toplantıda dinlenilmez hale gelirsiniz.
• Toplantıya başkanlık yapan kişi, gündemin uzamasına müsaade etmemelidir. (Genelde, gündemleri en çok uzatanların, toplantı sonrası toplantının çok uzamasından şikayet ediyor olması da enteresandır.)
• Toplantıda kırıcı, kışkırtıcı, itham edici, siyasi – ırkçı, dışlayıcı, rencide edici cümleler kurulmaz.
• Karşılıklı atışmalar, konuların kişiselleştirilerek tartışmaya dönüştürülmesi, aynı anda konuşmalar, yan yana oturanların fısıldaşarak farklı konularda konuşmaya başlaması ve telefonla uğraşmalar toplantıya başkanlık yapan kişi tarafından engellenmelidir.
• Toplantı gündemlerinin ve toplantıda alınan kararların; projeksiyon, akıllı tahta, tv gibi bir ortamdan katılımcıların göreceği şekilde anlık yansıtılması hem dikkatleri toplayacak hem kararların akılda kalıcı olmasını sağlayacaktır.
• Toplantının uzamaması için görünür bir yerde büyük bir saatin olması faydalı olacaktır.

11) Fikir Sunma:
• Mantık süzgecinden geçirilip işe yarar ve konuyla alakalı olanlar ayıklanmadan akla gelen her fikir toplantıda sunulmaz.
• Hele sizden fikir istenmiyorsa sürekli fikir sunmaya çalışmak, karşı tarafta rahatsızlık hissine yol açabilir.
• Aklınıza birçok güzel ve parlak fikir hücum edebilir. Bunları tartmadan, seçmeden ve müsaade istemeden ardı ardına kusarcasına sunmak size artı değil eksi puan kazandırır.

12) Toplantı Ciddiyeti:
• Toplantıda aşırı gülmek, gırgır ve şamata yanlıştır.
• Ama toplantı hiç şakasız ve esprisiz de olmaz.
• Ortasını bulabilen başarılı olur.
• Yerinde bir espri veya tadında bir minik fıkra kalitenizi gösterir.

13) Toplantı Ortamı:
• Saygısızlık olmadığı sürece, toplantıda farklı fikirlerin çatışması yaşanabilir, bu doğaldır ve faydalıdır.
• Ancak fikirlerden birisi kabul edildikten sonra karşı çıkanlar dahil herkesin o fikre uyması gerekir.
• Toplantıdan; çatışma yaşanmış izlenimi verilerek değil, kol kola muhabbetle çıkılır.
• Toplantı sonrasında toplantının ve kararların dedikodusu da yapılmaz.

14) Makama Saygı:
• Toplantı yapılan veya ziyarete gidilen yer ufak bir mahalle bakkalı bile olsa, oranın yetkilisinin odası ve oturduğu masa-koltuk, o kişinin makamıdır ve saygı gösterilmesi gerekir.
• Bu sebeple mekana gidildiğinde önce kapı çalınır, içeri girilmek için müsaade istenir ve müsaade verilirse içeri girilir.
• Makam sahibi misafirini ayakta karşılar.
• Buyur edilmeden oturulmaz. Ya da oturmak için müsaade istenilerek, izin verilirse oturulur.
• Otururken köy kahvesindeymiş gibi yatarcasına oturulmaz. Kasılmadan dik bir şekilde oturulur.
• Kollar masaya yaslanılmaz.
• Gözler sağda solda, telefonda vb. değil konuşulan kişide olur.
• İzinsiz makam sahibinin makam koltuğuna asla oturulmaz. (Teklif etse dahi makam koltuğuna oturmamak esastır.)
• Toplantı vb. esnasında projeksiyonda ya da ekranda bir şey göstermek için makam masasının arka tarafına geçilmez. Makamda oturanın arkasında bulunulup rahatsızlığa yol açılmaz. Çekmecesi, dolabı kurcalanmaz.

15) Karar Alma:
• Toplantıyı yöneten kişinin; konuşmaların detayına takılmayan, uzun konuşmalar içinden karar olarak çıkarılabilecek cümleleri yakalayabilecek bir yeteneğe sahip olması gereklidir.
• Kararlar çoğunluk tarafından kabul edilen ve kısa-net cümleler olmalıdır.
• Çeşitli kriz anlarında, çoğunluk kabulü beklenmeden sadece amir tarafından karar alınabilir.
• Bir işi yapması için birisi belirlendiyse, karar metninde bu isim farklı renklerde yazılmalıdır.
• Toplantı kararları, toplantı sonrasında katılımcılarla paylaşılmalıdır.
• Herkes kararlara uymalı, kendisine verilen görevi yerine getirmeli, görevi tamamlayınca amirini bilgilendirmelidir. (Tekmil vermek)
• Kararların takibi için bir görevlinin belirlenmesi, işleri kolaylaştırır.

16) Toplantıyı Bitirme:
• Toplantı başkanı tarafından herkese çok kısa son cümle hakkı verilir.
• Kısa bir sure (asr) okunarak veya fatiha denilerek toplantının bitirilmesi tavsiye olunur.
• Herkese teşekkür edilerek ve sonraki toplantı tarih ve saati belirlenerek toplantı bitirilir.

17) Toplantıya Getirilmeyecek Kişiler:
• Güvenilir bile olsa, o toplantıdaki konuşulanları bilmemesi gereken kişiler veya toplantıyla alakasız kişiler toplantıya getirilmez.

• Getirildiyse dışarıda beklemesi istenir.

18) Toplantı Katilleri:
• Bazen toplantıya katılması gereken ama toplantılar için zararlı tipler de mevcuttur.

• Toplantı katilleri ismini verdiğim bu tiplerin aslında kurumdan tamamen uzaklaştırılması gerekir.

• Uzaklaştırılamıyorsa toplantı zamanları kendilerine farklı görevler verilip en azından kritik toplantılara katılmaları engellenerek, toplantı verimi artırılabilir.

• Baskın Görgüsüzler: Hiç kimseye konuşma hakkı tanımazlar. “Tamam onu biliyoruz zaten”, “Ben demiştim”, “Ben eski çalıştığım yerde zaten yapmıştım/etmiştim” diye sürekli söz keserler, ego tatmini yaparlar. Bu tiplerin olduğu yerde herkes bıkkındır ve sürekli o konuştuğu için kimse konuşmak ve fikir sunmak istemez.

• Kibar Görgüsüzler: Cümleleri çok kibar, saygılı ve güzel gözükür. Aslında kendilerini ön plana çıkarmak için, sürekli söz keserler, sürekli konuşurlar. Onları gerçekten öğrenmek için veya saygıyla dinlerken göremezsiniz. Bir açık bulsam veya farklı bir fikir sunsam da öne çıksam diye hep tetiktedirler. Kibar oldukları için onları kıramazsınız ama onlarla da yapamazsınız.

• Hayalet Kişilikler: Bu tipler hayalet gibi olup, konuşmaz, fikir ileri sürmez, onay veya red tepkileri vermez, kısaca toplantıya hiç katkı sağlamazlar. Toplantı sadece bu tiplerden oluşursa, kendiniz sorar, kendiniz cevaplar, kendiniz konuşur, kendiniz karar alırsınız.

• Patavatsızlar: Yapıcı, mantıklı eleştiri yapan insanlar çok kıymetlidir ve her toplantıda olmalıdır. Ancak patavatsızlar; güzel ve kibar cümle kurmayı bilmeyen, patavatsız olmayı dobra olmak ve eleştiri yapmak zanneden kişilerdir. Genelde her şeye muhaliftirler. Her fikre itiraz ederler. Her şeye karşı çıkarlar. Zaten her şeye belki de yüzlerce maddeye karşı çıktıkları için, ileride bu maddelerden olurya bir tanesinden olumsuz sonuç ortaya çıkarsa “ben dediydim zaten” diye sürekli böbürlenirler.

• Yağmacılar: Zekidirler ama kendileri derli toplu bir toplantı yapamazlar. Ama var olan toplantılara çöküp toplantıda art arta fikirler sunarak ön plana çıkmayı severler. Bir işi kendi başlarına sonuçlandıramaz sürekli birilerini yanlarına çağırırlar. Ama başkası bir iş yapacakken sürekli akıl verip zaten yapılacak işe çökmeyi severler. Tek sayfalık bir makaleyi bile kendi başlarına düzgünce yazıp, yayınlayamazlar ama bir yazı önlerine geldiğinde onlarca eksik bulurlar. Derli toplu bir fikir silsilesi üretemezler ama birileri konuşurken akıllarına hücum eden fikirleri art arta sıralamayı severler. Bir iş üretemezler ama üretilen bir işi / fikri çok iyi eleştirirler. Yanlarındayken kendinizi rahatsız hissedersiniz. Kısa sürede yapılacak işler onlar yüzünden sürekli uzar, konular dağılır.

• Dağınık Kafalar: Bir türlü cümleleri bitmez. Saatler süren konuşmaları video kayda alınsa aslında hepi topu 3 cümlede ve 1 dakikada özetlenebilecek konular olduğunu kendilerinin de görebileceği fikirlerini saatlerce anlatmaya çalışırlar. Detayları söylemezsem karşımdaki kişiler anlamaz, detayları vermezsem konu anlaşılmaz zannederler. Toplantılara yeterli hazırlık yapmadan katıldıkları için, bir türlü konularını da özetleyemezler. Karşısındaki kişiler ise anlatmaya çalıştığı konunun özünü anlayıp, konu uzadıkça gına gelip ve sıkılıp “artık yeter, kısa kes” demek yerine “konuyu toparlayalım” deyince, bana yeterli konuşma süresi verilmiyor diye atar yaparlar. Ne kadar konuşsalar da bir türlü kendilerini yeterince ifade edememiş hissettikleri için sürekli gergindirler, onların yanında siz de gerilirsiniz.

• Herşeyi Bilirimciler: Başkaları iş yaparken akıllarına sürekli birçok iyi ve güzel ya da lüzumsuz fikir geldiği için sürekli başkalarının işlerine karışırlar. Yetkileri olmayan alanlarda yetki gaspı yaparlar. Başkalarının işleriyle uğraşmaktan ya da sürekli başkalarının işlerine yönelik fikir beyan etmekten, sorumluluk yüklenmekten kendi asıl işlerine odaklanamazlar. Bu yüzden sürekli bir koşturmaca, sıkışma stresi yaşarlar. Sonrasında da devamlı söyledikleri “İşlerim yetişmiyor” cümlesi aslında “Bak ben ne kadar çok çalışıyorum” cümlesinin paravanıdır. Kendilerinden istenmeden, herkesin işine iyi niyetle bile olsa karıştıklarından, karşı tarafın onları çok itici gördüğünü de bir türlü anlayamazlar.

• Toplantı Dedikoducuları: İlk işleri toplantıdan çıkar çıkmaz gerek üstlerine gerek astlarına toplantıyla ilgili bilgileri herkesten önce verip, aferin almaya, prestij kazanmaya çalışırlar. Puan kazanmak ya da tepkileri başkalarına yöneltmek için toplantıda olanları çarpıtarak başkalarına anlatmaktan çekinmezler. Ortalık karıştırıcı bu tiplerin varlığı, toplantı güvenliği için bir tehdittir.

Tüm bu tiplerin en kötü özelliği yukarıdaki cümleleri okurlar ama kendilerinden bahsedildiğini anlamaz, kabullenmez, burada yazan özellikleri başkalarında ararlar. Bu yüzden hatalarını bir türlü düzeltemezler.

19) Toplantı Planlama:

a) Genel Planlama:
• Toplantıya katılacak kişilerin/tarafların en uygun saatleri ve toplantıda sunum yapıp yapmayacakları tespit edilir.
• Bu saatlerden her iki tarafa da uygun olan saat toplantının başlama saati olarak belirlenir.
• Toplantının gündem maddeleri belirlenir.
• Bu gündemler ne kadar sürede konuşulabilir düşünülerek toplantının bitiş saati de belirlenir.
• Toplantıya katılacakların sayısına göre uygun bir toplantı mekanı belirlenir.
• Sunum olup olmayacağına göre projeksiyon/akıllı tahta vb. araçlar çok önceden hazırlanır.
• Bu ön hazırlıklar tamamlanınca, toplantı katılımcılarına; toplantının başlama ve bitiş saati ile toplantı mekanı iletilir. Toplantıyla ilgili kurum içi veya dışı resmi yazışmalar yapılacaksa gecikmeden yapılır.
• Toplantıya başkanlık yapacak kişinin (patron, amir, lider, yönetici) günlük takvimine toplantı mutlaka not edilir. Toplantı gününden bir gün önce ve özellikle toplantı günü lidere gerekli hatırlatmalar yapılır. Toplantıda gündemi olan ilgililerin, lidere ön bilgileri vermesi (brief) sağlanır.
• Toplantı başlamadan en az yarım saat önce mekanın temizlik, ısı, ışık, havalandırma, teknolojik imkanları kontrol edilir, yiyecek-içecek vb. ikramlar hazırlanır. Not defteri, kalem vb. dağıtılacaksa bunların hazır olması sağlanır.
• Toplantı katılımcılarını kimin karşılayacağı belirlenir. Güzel bir karşılama sağlanır.
• Girişlerde güvenlik görevlileri varsa önceden toplantı olacağı, dıştan katılımcıların geleceğinin bilgisi verilir.
• Katılımcılar toplantı mekanına alındıktan sonra en üst amir mekana davet edilir.
• Toplantıya vaktinde başlanır.

b) Kuruma Gelenlerle Toplantı Planlama:
• İş yerindeki amir (patron, müdür, …), kurumdaki amir (vali, kaymakam, genel müdür, başkan, ..) gibi üst yöneticinin (lider); kurum dışından gelecek ve hizmet alınacak veya katkı verilecek bir misafirle (esnaf, veli, işveren,…) toplantı yapması gerektiği zamanlar olabilir. Burada dikkat edilecek hususlar şöyledir:
• Toplantıyı planlayan ilgili birim, konu kendilerini ilgilendiriyorsa, misafiri direkt liderin odasına sokarak liderin detaylarda boğulmasına yol açmaz. Bunun yerine liderin de izniyle, misafirle bir ön görüşme gerçekleştirir.
• Bu ön görüşmede; lidere sunulacak konuların detayları netleştirilir ama kesin kararlar alınmaz. Bu ön görüşme sonrasında lidere yazılı özet rapor sunulur. Lider özet raporu inceler, misafirle konuşmak isterse, misafir makama o zaman alınır. Lider raporun son şeklini burada verir, kararları kesinleştirir. (Alt birim, ben farklı karar vermiştim deme yetkisine sahip değildir.)
• Eğer misafirin direkt liderle görüşmesi gerekiyorsa, misafir makama alınmadan önce müsait bir alanda bekletilir. Görüşülecek konuyla ilgili birim yetkilisi, makama girer ve lidere; görüşmenin niçin yapılacağını, hassas konuları, dikkat edilmesi gerekenleri yazılı veya sözlü olarak arz eder. Böylece lider, konudan habersiz – öylesine orada duran konu mankeni pozisyonuna sokulmaz. Lider, ilgili birim yetkilisinin de toplantıya katılmasını arzu ederse, katılım sağlanır. Ancak toplantıda liderin önüne geçecek, onu ikinci plana düşürecek, iş bilmezmiş konumuna sokacak tavır ve sözlerden (“O işi siz kafaya takmayın bende”, “o iş sizin bildiğiniz gibi değil”, “ben onu çözdüm zaten dert etmeyin”, o” konuyu sormanıza gerek yok, ben hallettim” gibi …) kaçınılır. Kurduğunuz cümleler çok süslü ve kibar olsa da lidere kendisini kötü hissettirecek içeriğe sahipse; lider “dışarı çık ve çağırmamı bekle” şeklinde makam dışına sizi gönderebilir.

c) Liderin Bilgilendirilmesi:
• Bir lider; ister farklı bir kurumda ister odasında ister online ortamda bir toplantıya katılacak olsun; toplantıyı organize eden, planlayan birim yetkilisinin toplantı öncesi lideri mutlaka yazılı veya sözlü (konumuz şu, toplantıdan amacımız şu, karşımızdaki kişiler şunlar, belgelerimiz ise şunlar … şeklinde) bilgilendirmesi gereklidir.
• Lidere “şu saatte şunlarla toplantı var” demek lideri bilgilendirmek değil sadece toplantıyı haber vermektir.
• Bilgilendirme; liderin toplantıyı tek başına başlatıp, ilerletip, sadece takıldığı yerde size sorup, toplantıyı kendi sonuçlandırabilir hale getirilmesidir. Bu da, lidere yapılan 5-10 dakikalık yazılı, sözlü veya görsel bir sunumla olur.
• Eğer lider toplantıya katılıyorsa; toplantıyı o başlatır, o konuşur, toplantıyı o yönetir ve o bitirir.
• Lider bir konuda açıklama yaparken, yanlış veya eksikte konuşsa sözü patavatsızca bölünüp ek açıklamalar yapılmaz. Yani yetki gaspı yapılmaz. Not alınır ve liderin cümlesi, sözü bitince müsaade isteyerek lideri küçültmeden işin doğrusu ifade edilir, fikir beyan edilir. Zaten akıllı bir lider takıldığı detaylarda size söz hakkı verir.
• Hem lideri toplantıya davet edip hem de toplantıda sürekli alt yetkilinin konuşması liderin kendini konu mankeni gibi hissetmesine yol açar. “Madem sen konuşacaktın, beni niye davet ettin, toplantı sonrası bilgi sunsan yeterdi” diye size tepkisi oluşur. Ayrıca toplantı olumsuz sonuçlanırsa “lider de toplantıdaydı, onun da bilgisi vardı” şeklinde suçun paylaşılması için toplantıya dahil edildiğini de düşünebilir. Ya da hazırlıksız katılınan bir toplantıyı fark eden lider, kurumu ve kendisini kötü duruma düşüren, prestij kaybı yaşatan personele öfkelenir. Bu durum sürekli tekrarlanırsa, bu personele karşı olumsuz düşünmeye başlar.
• Ya da lidere toplantı ön bilgisi verilirken ilgili birim yetkilisi; “Müsadeniz olursa toplantıya ben iştirak edeyim, sonrasında sonuçları özet şekilde size sunayım, son kararı siz verin” gibi güzel bir cümleyle toplantıya kendi katılmak için izin alır. Toplantı bitince de detayları lidere yazılı sunar ve son kararı kurum lideri verir.

Konu uzatılabilir. Ancak özetle bu yazdıklarım yeterli olacaktır diye düşünüyorum. Burada yazdıklarım bir bütün olarak değerlendirilirse anlamlıdır. Eklemek istedikleriniz veya eleştirileriniz olursa tarafıma ulaşmanızdan memnuniyet duyarım.

Yazar Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak

twitter.com/suleymancakmak

facebook.com/ssuleymancakmak

youtube.com/suleymancakmak

 4,020 toplam ziyaretçi

Toplantı Adabı yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bir önceki yazımda iş yerinde sevilmeyen insan tiplerinden maddeler halinde bahsetmiştim (Okumak isterseniz <tıklayınız>)

Bu yazım da ise iş yerinde yani görev yaptığı yerde sevilen bir insan olmak için dikkat edilmesi gereken temel bilgilerden bahsedeceğim:

• Öncelikle; sana verilen her görev bir emanettir. Dürüst, ahlaklı ve güvenilir bir insan emanete ihanet etmez. Emanet bilincine sahip olmalısın.
• Görevin küçüğü büyüğü olmaz. Görevini önemsemelisin.
• İşin ne olursa olsun aşk ve şevk ile dört elle sarılmalısın.
• Görevine gecikmeden vaktinde gelmelisin.
• Görev yerinde görevin dışında boş işlerle uğraşmamalı, işine odaklanmalısın.
• İş yerinde sevimli, sempatik, hoş görülü, pozitif ve olumlu olmalısın.
• İletişim becerileri, beden dili, hitabet eğitimleri gibi kişisel gelişimine yönelik eğitimler almalısın.
• İleri seviye bilgisayar kullanımı, 10 parmak yazma, yabancı dil, liderlik, sunum yapma teknikleri, ikna teknikleri gibi iş yerinde lazım olabilecek eğitimler almalısın.
• Görevinle ilgili diğer hususlarda da kendini geliştirmek için okumalar ve araştırmalar yapmalı, işinde uzmanlaşmalısın.
• Uzmanlığınla, iletişiminle, hitabetinle, kıyafetinle, üreticiliğinle ve çalışkanlığınla aynı işi yaptığın kişilerden birkaç gömlek üstün olmalısın.
• Verilen görevlerde sürekli itiraz eden bir kişi olmamalı yapılması gereken işi aşk ve şevkle yapmalısın.
• İş yaparken fakir-zengin, güçlü-güçsüz, amir-memur ayrımı yapmamalı, fakir-gariban bir kişi de gelse, mevzuat uygunsa işini yokuşa sürmemeli ve yardımcı olmalısın.
• Kendini alanında yeterli, başarılı görüyor ve herkes tarafından takdir edildiğini zannediyor olabilirsin. Güvendiğin ve senin kendisine kızmayacağını bildiği için yalan söylemeyecek işyerindeki bir dostuna sende gördüğü eksikleri acımasızca maddeler halinde söylemesini ya da yazmasını isteyebilir ve aslında yok zannettiğin onlarca eksiğini görebilirsin.
• Eksiklerini gidermek için bir plan yapıp, bu plan doğrultusunda gayret göstermelisin.
• Samimi eleştirilere açık olmalısın.
• Yeniliklere, değişime açık olmalısın.
• Bulunduğun yeri daha iyiye, daha güzele götürebilecek çalışmalar yapmalı, yenilikler getirmelisin.
• Bulunduğun yerde var olan ekipleri canlandırmalı, ekip ruhu oluşturabilmelisin.
• Çalışmak için ekipler yoksa, ekip kurma becerisine sahip olmalısın.
• Tek başına her işi üstlenmemeli, çalışanların arasında adaletli görev dağılımını yapabilmelisin.
• Amir pozisyonunda isen ekibini eğitmeli ve yetiştirmelisin.
• Liderlik nedir, nasıl lider olunur bilmelisin. (İlgili yazımı okumak için <tıklayınız>)
• Makam sayesinde değer kazanan insan değil, bulunduğun her makama değer katan insan olmalısın.
• Üstlerine saygılı olmalısın.
• Üstlerinin haksız olduğu durumlar olabilir. Saygısızlık ve asilik yapmamalı ancak sakinleştiği bir zamanında, yanında kimse yokken, uygun bir üslupla durumu izah etmelisin.
• Üstlerinin yüzlerine ister söyleyebildiğin ister söyleyemediğin hususlar olsun asla arkalarından konuşmamalısın.
• Sana verilen hiçbir sırrı, bilgiyi ve belgeyi asla başkalarına aktarmamalısın.
• Astlarınla çok fazla laubali olmamalı ancak soğuk, suratsız ve gaddar da olmamalısın.
• Astlarını sevmeli, saygılı olmalı, haklarını korumalı, aralarında adaletle davranmalısın.
• Şahsi ve ailevi özel durumlarını veya sırlarını iş yerinde paylaşmamalısın. Şu an dost olduğun bir kişiyle aran açıldığında sır diye verdiğin bu bilgilerin dostluk, insanlık, edep ve ahlak kuralları hiçe sayılarak aleyhine kullanılabileceğini unutmamalısın.
• Şahsına zimmetli olan kalem, silgi, bilgisayar vb. küçük ya da büyük tüm malzemeyi iktisatlı ve özenli kullanmalısın.
• Çalıştığın iş yerini evinden daha önemli görmeli, boşa çalışan makine, elektrik, su gibi konularda hassas olmalı, zarar ve ziyana engel olmalısın.
• Sana görev emanet edenleri mahcup etmemeli gerekirse diğer çalışanlardan daha fazla çalışmalısın.
• “İki günü eşit olan zarardadır” bilinciyle hareket etmeli, hep daha iyiye, daha güzele, daha faydalıya ulaşabilmek için var gücünle gayret göstermelisin.

Zaten aklı başında ve dürüst her insanın yapması gereken bu saydıklarımı yaptığında, aynı zamanda arkadaşların, ast ve üstlerin tarafından da iş yerinde sevilen bir insan olursun.

İslam güneşiyle aydınlanan güzel Anadolu’muzda, iman, edep, ahlak ve irfan sahibi aileler çocuklarını;

• Görev istenmez verilir.
• Sen görevi istemeden verildiyse, korkma, yardım olunur.
• Her görevde Hakk rızasını gözet, halka hizmet et.
• Harama asla el uzatma, aldatma, yanıltma.
• Herkes görevinde bir gayret gösteriyorsa, sana güvenip görev verenleri mahçup etmemek için sen iki gayret göster.

düsturlarıyla, yukarıda maddeler halinde saydığımız iş yerinde sevilen insan tipine uygun nasihatler ve görev bilinciyle büyüttüler.

Sonuç olarak; akl-ı selim sahibi ecdadımızın bize nasihati olan görev bilincine sahip, yukarıda saydığım özelliklere dikkat eden, iş yerimizde sevilen sayılan, değer verilen, iş yerine değer katan, helal ve harama dikkat edip, Cenab-ı Hakk’ın sevdiği, insanlığa, ümmete, vatana-millete fayda üreten saygın şahsiyetler olabilmek duasıyla..

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 46,266 toplam ziyaretçi,  10 bugünkü ziyaretçi

İş Yerinde Tercih Edilen, Sevilen İnsan Tipleri yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Uzun yıllardır yönetici olarak çalışan bir eğitimciyim.

Tecrübe ve gözlemlerim doğrultusunda “iş yerinde sevilen ve sevilmeyen insan tiplerini” maddeler halinde yazmaya çalıştım.

İşin ilginci aşağıda birazdan sayacağım “iş yerinde sevilmeyen insan” tiplerine ait olumsuz özellikleri taşıyanlar;

• “Ben böyle değilim ki, …”,
• “Ama benim niyetim …”,
• “Ama o şöyle yaptı ki ….”,
• “Aslında şöyle ki …”,
• “Tamam ama … “
  şeklinde bir çok itiraz ve bahane ile genelde kendilerinde var olan bu olumsuz özelliklerini bir türlü kabul etmezler. Olsun biz yine de gözlemlerimizi yazalım:

Görev Yerinde Sevilmeyen İnsan Tipleri:

• “Ben onun yüzüne de söyledim – söylerim” sözünü ezberlemiş dedikoducular,
• Arkadaşım, amirim anlamaz zannedip “sürekli yatan, işi savsaklayan” açıkgöz geçinenler,
• Herkesi birbirine düşüren ara kızıştırıcılar,
• Birinden aldığı lafı ötekine ulaştırmayı marifet zanneden, sır tutamayan laf taşıyıcılar,
• Kimse anlamıyor zannedip, türlü türlü yalan uyduran yalancılar,
• Sürekli iş yoğunluğundan, kendisine çok iş verildiğinden yakınan tipler,
• Ağır bir iş oldu mu “bu benim işim değil ki” deyip her işi diğer çalışana yıkmaya çalışan kaytarıcılar,
• Taşın altına elini koymadığı halde, herkesi eleştiren kadrolu eleştiriciler,
• Haklı olarak ya da haksız olarak her şeyden “sürekli” şikayetlenenler,
• Marifet zannedip her şeye itiraz eden muhalefet tipler,
• Hiçbir şeyi beğenmeyen müzmin mızmızlar,
• Hep daha fazlasını isteyen memnuniyetsizler,
• Herkeste bir kusur bulup kimseyle geçinemeyen geçimsizler,
• Kendini hep haklı görüp, karşısındaki herkesi haksız görenler,
• Başkaları ne derse desin yanlıştır, en doğrusunu “ben bilirimciler“,
• Yüzü hiç gülmeyen, dokunsan ağlayacak üzüntükolikler,
• Yüzü hep sirke satan, dokunsan kavga çıkaracak agresifler,
• Hep mağdurluk edebiyatı yapan depresifler,
• “Dobrayım, dürüstüm” şablonuna sığınan aslında nezaketsiz ve kaba olan, güzel konuşmasını ve doğru iletişimi bilmeyen patavatsızlar,
• “Ne yapayım ben böyleyim” diye bağıra-çağıra konuşup herkesi rahatsız eden tipler,
• Binbir bahaneyle sürekli geç kalanlar,
• Mesaiden kaçabilmek için sürekli kendinin veya ailesinin hastalığını, eşinin veya dayısının makam ve mevki gücünü veya cinsiyetini …. vb. kullanmayı alışkanlık haline getiren mesai kaçkınları,
• Gerek iş telefonu gerekse şahsi telefonuyla sürekli kişisel konuşmalar yapan, bilgisayarda video ve oyunla vakit geçirip işlerini aksatıp mesaiden çalanlar,
• İş yerinin fotokopi, para, ihale gibi birçok imkanını şahsı, ailesi ve akrabaları için peşkeş çeken haramzadeler,
• Pis kokan, kirli giyinen, çalıştığı odayı-masayı dağıtan, temizliğe dikkat etmeyen pasaklılar,
• Sürekli moda, kıyafet, fal, dizi, ev, araba, para, mal-mülk konuşarak insanların başını şişirenler,
• Ben hiçbir şey bilmem, hep amirim bilir diyenler,
• Menfeat uğruna şahsiyetini ayaklar altına seren yalakalar,
• Görev alanıyla ilgili kendini yetiştirmeyen ama gözü hep yükseklerde olan muhterisler,
• Hakettiği değeri görmediği konusunda sürekli yakınıcılar,
• Makam verilince kendi üstünlüğünden, makam elinden alınınca amirinin kötülüğünden sayan kadir-kıymet bilmezler,
• Yaşıtları veya iş arkadaşlarından yükselenleri kıskanıp hasetlenenler,
• “Ben şu yaştayım, burada şu kadar yıl çalıştım, bir makam verilecekse önce bana verilmeliydi” gibi makamı ve liyakatı yaş ve yıldan ibaret gören basiretsizler,
• Astlarını ezmekten zevk alan, halden anlamayan gaddarlar,
• Makam sahibi olunca arkadaşlarını, dostlarını unutan vefasızlar,
• Günlük rutini devam ettirip, makamıyla alakalı hiçbir şey üretmeyip, çay-kahve içip ve ısmarlayıp, masa başında oturmayı amirlik sananlar,
• Değişim ve yeniliklerden rahatsız olan statükocular,
• Ve bilumum hainler, üçkağıtçılar, …

Bulundukları her yerde rahatsız edici olan bu tipler işe ve iş yerindekilere de faydadan çok zarar vermektedirler.

İş arkadaşları onların şerrinden, kötülüğünden, dedikoduculuğundan veya yalancılığından korktukları için ya da iş yerinde huzursuzluk çıkmaması için veya onları kırmamak için bir şey söylemeseler de bu tip insanlar aslında sevilmezler.

Amirleri tarafından da farklı bir alternatif isim varsa bu tip kişilere üst görevler verilmemeye çalışılır.

Sonuç olarak; yukarıdaki özelliklerden biri, birkaçı veya daha fazlası sizde bulunuyorsa kendinize bir çekidüzen vermenin, kendinizi değiştirmenin zamanı gelmiş ve geçiyor demektir. İnsanın köklü bir kötü alışkanlığını değiştirebilmesi için en az 1 yıl süre gerektiğini unutmadan, her bir kötü alışkanlığınızla tek tek mücadeleye başlamanın şimdi tam zamanı. Süleyman ÇAKMAK-16.02.2021

Bir sonraki yazımda iş yerinde sevilen insan tiplerinden maddeler halinde bahsedeceğim (Okumak isterseniz <tıklayınız>)

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 51,599 toplam ziyaretçi,  10 bugünkü ziyaretçi

İş Yerinde Sevilmeyen İnsan Tipleri yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazımda sizlere ülke genelinde birçok resmi kurumda eğitimlerini vermiş olduğum protokol kurallarından detaylara çok girmeden kısa bilgiler vermek istiyorum.

***

İnsanlar üzerindeki kalıcı ilk izleniminiz 7-30 saniye içinde oluşur ve ikinci bir şansınız yoktur.

Bu yüzden beden dili ve protokol kurallarını bilirseniz bu kısa süreyi bilinçli olarak kullanıp, kendinizle ilgili güzel ve olumlu bir ilk izlenim oluşturabilirsiniz.

İletişim:

İletişim; yazılı, sözlü ve sözsüz iletişim olmak üzere üçe ayrılır.

İnsanların geneli sözlü iletişimi daha çok önemsemesine rağmen gün içerisinde karşılaştığımız ve muhatap olduğumuz insanlarla %70-80 beden diliyle yapılan sözsüz iletişim gerçekleşir.

Unutulmamalıdır ki iletişimde; %10 kelimeler, %30 ses tonu, %60 beden dili önem taşımaktadır.

Beden Dili Bilimi (Kinesics):

Vücut hareketlerini, dilini, mimik ve jestleri analiz eden, Ray Birdwhistell tarafından kurulmuş bilim dalıdır.

Protokol Kuralları:

Resmiyette düzensizliğin engellenmesi ve sağlıklı bir iletişim için gerekli olan söz, kıyafet, tavır ve beden dilini düzgün kullanmayı içeren resmi nezaket ve görgü kurallarına protokol kuralları denilmektedir.

Protokol kuralı tabiri soğuk çağrışımlara sebep olsa da kavramın ifade ettiği anlam aslında Anadolu insanına yabancı değildir. Çünkü iyi aile terbiyesi almış bir kişi zaten ast olsun üst olsun, amir olsun memur olsun, büyük olsun küçük olsun herkese karşı nazik, kibar, ölçülü ve saygılı davranır.

Bu ön bilgiler doğrultusunda protokol kurallarını maddeler halinde özetle şu şekilde ifade edebilirim:

1) İlk Karşılaşma

* İlk karşılaşmada mutlaka güler yüzlü, samimi, uyumlu, canlı, neşeli ve pozitif olmalısınız.

* Bununla birlikte bu tavrınız tek başına yeterli değildir. Aşağıdaki maddelere de dikkat etmelisiniz.

2) Kıyafet ve Aksesuarlar

Kıyafetleriniz eski olabilir ancak ister eski ister yeni olsun kıyafetleriniz mutlaka temiz, ütülü, sade ve uyumlu olmalıdır.

Kıyafetlerde Uyum

* Erkek kıyafetlerinde en fazla 3 renk, bayanlarda en fazla 2 renk tercih edilmelidir. (Aynı rengin ton farkları tek renk sayılır)

* Protokolde koyu renk takım elbise esastır. (Lacivert ve siyah tonları. Kahverengi arazi rengidir, resmiyeti azaltır.)

* Ceket eteği, avuç içi ortasını geçmemelidir.

* 3 düğmeli cekette, alttaki düğmenin açık bırakılması daha uygundur.

* Gömlek beyaz olmalıdır. (Açık mavi tonları da olabilir.)

* Gömlek düz ise çizgili kravat, gömlek çizgili ise düz kravat olmalıdır.

* “Renklerin Dili” ne dikkat edilmelidir. (Daha sonraki yazılarımda detaylı bilgi vereceğim.)

3) Selamlaşma Kuralları

* Ast üstü, erkek bayanı, ayrılan kalanları, gelenler var olanları selamlar.

* Bir toplantıda önce ev sahibi, ayrılırken yine ev sahibi selamlanır.

* Üstlerinize ve eş düzeydeki meslektaşlarınıza önce siz selam veriniz.

* Astlarınızın selamını almayı unutmayınız.

* Konferans salonu, kütüphane vb. yerlerde selamınıza karşılık beklemeden toplum selamlanır, ayrılırken de yine selamlayarak çıkılır.

* Sinema, tiyatro, konser gibi yerlerde birbirlerini gören tanıdıklar birbirlerini hafif bir baş selamıyla uzaktan selamlarlar.

* Cumhurbaşkanı, cenaze, ülkemizi ziyaret eden devlet başkanları selamlanırken, İstiklal Marşı çalınırken, göndere bayrak çekilirken cephe alınarak selamlanır.

* Tanıdık kişileri utanabilecekleri bir durumda gördüğümüzde selam vermeyerek görmezden gelerek uzaklaşmalıyız.

4) Tanışma:

* Tanışma ilk karşılaşıldığında ya da mekana girildiğinde hemen yapılmalıdır.

* Bir yere girildiğinde adımızı-soyadımızı söyleyerek kendimizi tanıtmalıyız.

* Kendimizden üst biri ve eşine ise; ad – soyadı, ünvan ve görevimizi de söylemeliyiz.

* Görüşmelerde öncelikle kartvizit takdim edilmelidir.

5) Tanıştırma:

* Tanıştırma daima ayakta ve ilk karşılamada olur.

* Astlar üstlerine, küçükler büyüklere, gençler yaşlılara, yeni gelenler var olanlara, erkekler bayanlara (devlet başkanları hariç), genç kız yaşlı erkeğe ve kadına tanıştırılır.

* Oturan erkek; kiminle tanıştırılırsa tanıştırılsın ayağa kalkmalıdır.

6) Hitap:

Söze büyük olan başlar, konuyu kendisi seçer.

Astlara ve Eş Düzeydekilere Hitap:
* Adıyla (Nihal Hanım),
* Ünvanıyla (Müdür Bey),
* Soyadıyla (Sayın ………),
* “Sayın Genel Müdür” şeklinde hitap edilir.

Üstlere Hitap:
* Sayın Genel Müdürüm,
* Hanımefendi,
* Beyefendi şeklinde hitap edilir.

Topluluğa Hitap:
Önce en üste sonra sırasıyla diğerlerine hitap edilir.

***

Detaylarına girmeden kısaca ifade etmeye çalıştığım bu kuralların devamı olarak;

7) Tokalaşma Kuralları
8) Mesafe Kuralları
9) Konuşma Kuralları
10) Vücut Dilini Kullanma
11) Oturma Kuralları
12) Ziyaret ve Görüşme Kuralları
13) Vedalaşma Kuralları
14) Uğurlama Kuralları
15) Karşılama Kuralları
16) Makam Aracı Kuralları
17) Telefonla Görüşme Kuralları
18) Ve diğer protokol kuralları

gibi protokol kurallarını da daha sonraki yazılarımda açıklayacağım nasipse..

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 9,062 toplam ziyaretçi

Protokol Kuralları yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bu konferanslarımın yüzde 99’u yüz yüze idi.

Benim için bu pandemi sürecinin bir faydası da yüz yüze eğitimlerden online eğitimlere ve tek seferde biten konferans metodundan eğitim serisi şeklinde devam eden konferanslara da başlayabilmem oldu.

İşte bu eğitim serisi konferanslarımdan bir tanesi de, haftada 1 saat olmak üzere 7 hafta süren Mutlu Evliliğin Sırları eğitimi serisi idi.

Bu eğitimi benden, Kızılcahamam’daki dostlar ilçelerindeki ufak bir arkadaş çevresi için istemişti.

Ama dilden dile, kulaktan kulağa derken eğitimin haberi; Kızılcahamam’ı, Ankara’yı hatta ülke sınırlarını aştı.

Mutlu Evliliğin Sırları eğitimine, 7 farklı ülkeden ve ülkemizin 65 farklı ilinden 600 kişi/aile başvurdu. Başvuranlardan 250 kişi/aile her hafta düzenli olarak bu online eğitime katıldı.

Neler mi işledik?

1 Ocak tarihinde başlayıp 13 Şubat 2021 tarihinde biten bu eğitimimizde; mutluluk, evlilik, eş seçiminde dikkat edilecekler, problemli kişilikler, yapılmaması gereken hatalar, eş adayında aranacak özellikler, düğün süreci, evliliğin ilk hafta sıkıntıları, evliliğin devamı için kurallar, iletişim formülleri, sevgi ve saygı için formüller, cinsellik, romantizm, kıskançlık, aldatma, mahremiyet, çocuk mahremiyet eğitimi, internet ve sosyal medyada mahremiyet, mutsuz evlilik sebepleri, tartışmamak için formüller, gelin kaynana geçimsizliğinin sebepleri ve çözümleri, boşanma sebepleri ve tavsiyeler, boşanma sürecini yönetme gibi yüzlerce konuyu, onlarca örnek ve yüzlerce formül ile işledik.

Hazırlık ve Eğitim Süreci Basamakları

Gözlem Süreci:

Öncelikle kendimden, ailemden, akrabalarımdan, çevremden, babamın görevi nedeniyle gezdiğimiz illerden, öğretmenliğim zamanında binlerce öğrencimin her birinden konuya dair edindiğim 46 yıllık yaşam tecrübemin getirdiği ciddi bir gözlem birikimim vardı.

Araştırma ve Okumalarım:

Aslında bu konu üzerinde iki yıldır çalışıyordum. Bu sebeple konuyla ilgili altını çize çize onlarca makale okumuş ve bitirmiş, konunun uzmanları tarafından yazılmış yüze yakın kitabı tamamen bitirmesem de detaylı şekilde incelemiş ve notlar tutmuş, farklı konularda onlarca uzmanı dinleyip, görüşlerine başvurmuştum.

Organize Süreci:

* Tüm bu karışık verileri birbirini takip eden anlamlı bir düzene koymak gerçekten yorucu oldu.

* Anlatacaklarımı kafamda oturtabildikten sonra hem bir kitap çıkarabilmek için yazmaya hem de eğitimde sunabilmek için slayt haline getirmeye başladım.

Hazırlık ve Yazma Süreci:

* Kopyala yapıştır yapılan hiçbir ürünü hayatım boyunca beğenmedim.

* Ayrıca slayt deyince başka bir makale veya kitaptan kopyala-yapıştır ile bir slayt sayfasına 20-30 satır yazıyı yapıştırıp o yazıları okumanın slayt sunmak demek olmadığını da bildiğim için her slayt sayfasına tek bir cümle, her bir cümlenin altına o cümleyle alakalı konunun anlaşılmasına ve akılda kalmasına katkı sağlayacak yüksek kaliteli bir resim eklemeye çalıştım.

* Bu mantıkla, her sayfasında konuyla alakalı bir resim olan 650 slayt sayfası oluştu.

* Eklediğim resimleri bulabilmek için belki on bin civarı resmi incelemiş, bunlardan ise 3.000 civarını bilgisayarıma kaydetmiş, bunların içinden de 650 resmi seçip slaytıma eklemiştim.

Formülize Etme ve Örneklendirme:

* Yüzlerce sorunu ve sıkıntıyı anlatmak tek başına yeterli, anlamlı ve bu eğitimin amacına uygun değildi.

* Bu yüzden bahsettiğim her bir sorun için çözümler de oluşturdum ve bunları da slaytıma ekledim.

* Çözümleri paragraflar şeklinde uzun uzun yazmak yerine, daha kolay akılda kalması için her bir çözümü kısa formül cümleleri haline getirdim. Ortaya 300’den fazla somut formül çıktı.

* Bu formüllerin daha iyi anlaşılabilmesi için de aralara onlarca yaşanmış örnek serpiştirdim.

Değerlendirme Anketi:

* Her hafta eğitim bitince, o haftaki eğitimi değerlendirmek için hazırladığım 10 soruluk değerlendirme anketini, oluşturduğum gruptan erkek ve kadın tüm katılımcılara ilettim.

* Bu anketi dolduran 300 civarı kişinin tüm yorum, istek ve sorularını tek tek okudum.

* Okuduğum sorulardan bir sonraki hafta anlatacağım konuyla ilgili olanları bir sonraki haftanın konusu içine yedirerek, diğerlerini ise en son hafta cevaplamaya çalıştım.

Neticede;

* Dinleyenler için haftada sadece 1 saatlik bir eğitim gibi olsa da o 1 saatlik eğitim için neredeyse o haftanın tamamında mesaime ek olarak ayrıca yoğun ve yorucu bir çalışma gerçekleştirmiş, uykusuz gecelerim olmuş ve güzel bir sonuç ortaya çıkması için ciddi emek vermiştim.

* Ayrıca o bir saat aslında 46 yıllık tecrübe + sağlam gözlemler + araştırmalar +okumalar + tefekkür + çalışma/emek ve + 1 saat idi.

Anket ve Diğer Yorumlarla İlgili Düşüncelerim:

* Bazı kişilerin yukarıda bahsettiğim şekilde ortada devasa bir emek olsa da ücretsiz olan ve kolay ulaşabildiği bir eğitim karşısında, vefa gereği, kısa bir teşekkür etmek ya da anket için iki satır yazı yazmak gibi ufacık bir çabadan bile uzak olabileceği gerçeğini tekrar görmüş oldum.

* Ama sözünü etmenin bile aslında çok doğru olmadığı bu kişiler bir yana; ülkenin her yerinden güzel duygu ve düşüncelerini ifade etme inceliğini gösteren kibar ve vefalı insanlarımızın var olduğunu görmekte çok güzeldi. Bu kadirşinas insanların, insana kendini ne kadar iyi hissettirdiği gerçeğini de tekrar algılamış oldum.

* Yorum yazma nezaketini gösteren bu güzel insanlardan haketmediğimi düşündüğüm kadar çok fazla övgü, takdir, tebrik ve teşekkür aldım.

* Anketteki “evliliğim yıkılmak üzere, boşanma sürecindeyiz, aslında ne kadar hatalı davranıyormuşum, kendime ve hayata bakışımı kökten değiştirdiniz, iyi ki bu eğitimlere katılmışım, bize merhem gibi oldunuz, lütfen bizi bırakmayın” şeklindeki onlarca yorum ise ne kadar önemli bir çalışma yapmış olduğumu bir kez daha fark etmemi sağladı.

* Hayır duasını öyle içten cümlelerle ileten o kadar fazla kişi oldu ki kendimi çok bahtiyar hissettim, içim sevinç ve şükürle doldu.

* Gelen eleştiri, öneri ve yönlendirmeler ise benim için çok kıymetliydi. Bunları kendimi geliştirebilmek için bir kazanç olarak gördüm ve kapasitem ve imkanlarım nispetince hemen uygulamaya başladım.

* Her ne kadar eğitim yüz yüze olmadığı için hiçbirisini görmemiş olsam da, ister her etkinlik sonrası olumlu veya olumsuz fikrini beyan etsin ister hiç sesi çıkmasın, kadın veya erkek, yaşlı veya genç tüm katılımcılara karşı bir hocanın talebelerine karşı duyduğu şefkat ve sorumluluğu iliklerime kadar hissettim. Her biri için Cenab-ı Hakk’tan sağlık, afiyet, mutluluk, huzurlu bir yuva ve hayırlı evlat temenni ettim.

7 Haftanın Ardından Düşüncelerim:

* Toplumumuzda çok fazla yaralı insan ve çok fazla yaralı aile var.

* Mutsuzluklar, yaralanmalar, travmalar, fiziki ve psikolojik şiddet ve boşanmalar gerçekleştikten, yuvalar dağıldıktan, masum çocuklar ortada perişan kaldıktan sonra çözümler aramak yerine daha baştan tüm bunlar olmasın diye tedbirler alınmalıdır.

* Bu sebeple devletin ilgili kurumları tarafından evlilik öncesi, eşlerin evliliğin tüm aşamalarıyla ilgili eğitimler alması mecburi tutulmalıdır.

* Uzmanları tarafından verilecek ve Evlilik Okulu diyebileceğimiz bu eğitimleri almayanlara ve aile sorumluluğunu taşıyamayacak olan erkek veya kadınlara evlilik izni verilmemelidir. Bu eğitimin sadece evlenecek çiftlere değil ailelerine de verilmesinin yolu, çözümü bulunmalıdır.

* Bir mahallenin sağlık ocağındaki 3 doktorun o mahalledeki bireylerin hangisinin aile hekimi olduğu nasıl belliyse, aynı şekilde her bir mahallede bireylerin ücretsiz gidebileceği bir aile danışmanı, psikolog vb. olmalıdır.

* İşin manevi yönden rehberliği de asla ihmal edilmemelidir. Bu sebeple o bölgedeki imamlara, vaizlere ve müftülere evlilik, eşler arası iletişim gibi konularda uzmanlarca eğitimler verilmelidir. Bu eğitimler sayesinde işin dini yönünü de bilen ve toplumda saygı gören bu kişiler, kendilerine danışan kişilere çift yönlü olarak doğru yönlendirmeler yapabilecekler ve nice yuvaların yıkılmasına engel olabileceklerdir.

* İnsanları eşini aldatmaya, ahlaksızlığa, sorumsuzluğa, eviyle çocuklarıyla ilgilenmeyip bencilce haz odaklı yaşamaya teşvik eden ve böylece yuvaların yıkılmasına sebep olan, kötü örnekler içeren film, dizi, reklam, kadın programları acilen yasaklanmalıdır.

* Devletin ilgili kurumları tarafından yapılmasını tavsiye ettiğim bu faaliyetler yapılasıya kadar; Sivil Toplum Kuruluşları boş durmamalı, bu eğitimler için yasal zorunluluk oluşturulasıya kadar, ücretli veya ücretsiz bir şekilde bu eğitimleri ülkemizin her yerinde tüm herkese ulaştırmaya çalışmalıdırlar.

* Sonuçta ister devletin yasal bir politikası haline gelsin, ister gelmesin; evlenecek tüm çiftler ve anne-babalar mutlu bir evlilik için, mutlu bir yuva için, bu yuvada fiziki ve psikolojik olarak sağlıklı bireyler yetişmesi için, incir çekirdeğini doldurmayacak eften püften sebeplerle hızla artan boşanmaların ve yıkılan yuvalar sonrasında travmalar yaşayan kadın, erkek ve masum çocukların asgariye inmesi için; evlilik eğitimlerine katılmalı, katılamıyorlarsa bu konuda yazılmış güvenilir eserleri okumalı, kendilerini geliştirmeli ve yetiştirmeye çalışmalıdırlar.

Bana iletmek istediklerinizi, yukarıda yazdıklarımla ilgili olarak sizlerin de aklınıza gelen örnek ve önerilerinizi aşağıdaki yorum kısmına yazarsanız sevinirim.

Selam ve dua ile..

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 27,376 toplam ziyaretçi

7 Haftanın Ardından yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Kişiye özel sayfa imkanı veren Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal medya platformları olduğu gibi; kişisel veya toplu mesajlaşmaların yapılabildiği veya grup kurma imkanı veren Whatsapp, Telegram, BİP gibi ikinci tür sosyal medya platformları da bulunmaktadır.

Kişinin kendi sayfasında yaptığı paylaşımlarda da bir adap ve usul olması gerekmektir. Bununla birlikte bu yazımızda ikinci tür platformlardaki uyulması gereken usul ve esaslar hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

Gruplar:

İş grubu, sınıf grubu, mezunlar grubu, aile grubu, akrabalar grubu, apartman grubu, sosyal etkinlikler grubu, arkadaşlar grubu, kedi severler grubu, börek açanlar grubu derken kimisine gönüllü kimisine gönülsüz olarak dahil edildiğimiz onlarca sosyal medya grubunda bulunuyoruz.

Bıkma Süreci:

Bu grupların hayatı kolaylaştıran bazı artıları olsa da hele ki belli bir kuralı olmayan ve çok fazla lüzumsuz paylaşımlar yapılan gruplar bir süre sonra çok fazla zaman alıcı, yorucu, yıpratıcı ve bıktırıcı olmaktadır.

Tartışma Süreci:

Ayrıca dahil olduğumuz bazı gruplarda farklı partilerden, farklı mezheplerden, farklı fraksiyonlardan, farklı düşüncelerden ve birçok meslek ve unvanda, genç ve yaşlı, kadın veya erkek çok farklı kişiler bulunabilmektedir.

Böyle karma bir grup olmayıp aynı düşüncede olan insanların olduğu bir gruptaki kişileri bile geniş bir salonda toplayıp, yüz yüze konuşma imkanı versek, konuşma ilerledikçe orada bile anlaşmazlıklar, tartışmalar hatta kavgalar çıkabilecektir.

Yüz yüze bile durum böyleyken sosyal ağ gibi vücut dilimizi, mimiklerimizi kullanamadığımız, samimiyetimizi ses tonuyla karşıya hissettiremediğimiz sadece “buz gibi soğuk olabilen kelimelerle” irtibat kurmaya çalıştığımız platformlarda ise ister istemez yanlış anlaşılmalar, alınma ve kırılmalar olabilmekte hatta masum cümleler çok sert ve düşmanca algılanabilmektedir.

Sosyal Medya Grupları için 33 Kural

Yukarıda saydığımız tüm bu sıkıntıların oluşmaması için sosyal medya gruplarında bazı kuralların olması gereklidir.

Gruplarda gözlemlediğim sıkıntılar doğrultusunda siz değerli okuyucularıma faydalı olabilmesi için hazırladığım kurallar şunlardır:

Grup Kurmak:

1) Samimi olmadığınız kişileri “kendilerine ön bilgi verip izinlerini almadan” bir gruba eklemek doğru değildir.

2) Bir grup kurulduysa o grubun amacı, kuralları, yazışma saatleri, yazışma esasları ve yöneticileri belirlenmeli ve gruptaki kişilere tüm bu bilgiler verilmeli ve ilan edilmelidir.

Yazışma Saatleri:

3) Resmi bir kurumda çalışanlarla irtibat için kurulmuş gruplarda mesajlaşma saatleri mesai saatleriyle sınırlıdır. (Acil durumlar dışında bu saatler dışındaki yazışmalar kişileri rahatsız etmek anlamına gelmektedir.)

4) Resmi kurumlardan bağımsız sivil, genel katılımlı sohbet ve haberleşme gruplarında ise mesajlaşma saatleri genelde 08:00 – 22:00 arasıdır. (Acil durumlar dışında bu saatler dışındaki yazışmalar kişileri rahatsız etmek anlamına gelmektedir.)

Paylaşımlar:

5) Grup bir amaç doğrultusunda kurulduysa; grupta o amacın dışında yazışmalar yapmak, resim, video vb. paylaşmak uygun değildir.

6) Grupta selam verildiğinde bir kişinin selamı alması yeterlidir.

7) Aynı şekilde grupta paylaşılan doğum, hastalık, düğün, ölüm, atama, görevde yükselme gibi bir haber karşısında da tek bir kişinin tebrik etmesi, başsağlığı dilemesi ve hayırlı olsun demesi yeterlidir. Diğerlerinin grubu yüzlerce mesaja boğmamak adına, gruptan değil özelden duygu ve düşüncelerini muhatabına iletmesi gereklidir.

Rahatsız Edici Mesajlar Atmak:

8) “Hazır bir grup buldum, grup üyeleri isteseler de istemeseler de gruba atıp herkese göndermiş olurum. Tek tek herkese göndermekle kim uğraşacak” diye düşünüp grup kurallarına uymayan bilgi, belge, haber, video, Cuma, kandil ve bayram mesajı paylaşımları yaparak insanları mesaj bombardımanına tutmak; “bakalım kaç kişi paylaşacak, beğenecek, selamımı alacak” diye insanları grup içinde zor durumda bırakmak saygısızlıktır.

9) Bu tür mesajları gerçekten önemsiyorsanız grubu meşgul etmek yerine kişilere tek tek özelden ve ismiyle hitap ederek mesajınızı göndermek daha anlamlı olacak ve daha güzel bir etki bırakacaktır.

10) Yine aynı mantıkla “Hazır bir grup buldum, kendim için veya çevremdeki zor durumdaki insanlar için yardım, para, kıyafet, eşya toplayayım” diye düşünerek grupta paylaşımlarda bulunmak; ilgili resmi kurumlardan izin almadan yardım toplamak yasal olmadığı için hem başınızı ağrıtabilecek hem de gruptakileri rahatsız edebilecektir. Ayrıca yardım adı altında yapılan sahtekarlıkların varlığı, sizin hakkınızda da bir şaibe ve şüphe oluşturabilecektir.

11) Gerçekten yardım toplamayı önemsiyorsanız, tanıdığınız ve güvendiğiniz kişilere özelden isimleriyle hitap ederek yardım talebinizi iletmeniz daha verimli ve etkili olacaktır.

Yanlış ve Doğru Üslup:

12) Gruplarda ucu açık ve yanlış anlaşılma ihtimali olan cümleler kurulmamalıdır.

13) Muhatabınıza özelden yazma cesareti gösteremeyip, grupta kimi kastettiği belli olmayan bu sebeple herkesi itham altında bırakan cümleler sarf etmek yanlıştır. Mesela “Bu lafım sadece art niyetlileredir, onlar zaten kendini biliyor” gibi bir cümle gruptakilerin çoğunu rahatsız edecek, tartışmalara yol açabilecektir.

14) Bir partiyi ve liderini aşırı öven, yücelten ve neredeyse insanüstü bir varlık gibi günahsız hale getiren ancak beğenmediğiniz diğer partileri ise aşağılayan, hakaret eden, dinsiz ve hain gibi gösteren cümleler yazmak doğru olmadığı gibi; grupta farklı partilerden insanlar varsa kırılganlıklara hatta kavgalara yol açabilecektir.

15) Belli bir ırkı öven, yücelten ve diğer tüm ırkları aşağılık gören, gösteren yaklaşımlar da asla doğru değildir.

16) Bir grupta iki kişi kendi aralarındaki yazışmayı uzatmamalı, yazışmalar uzayacaksa özelden yapılmalıdır.

17) Sonrasında özür dilemek zorunda kalmamak için, güvendiğiniz bir insandan gelmiş bile olsa herhangi bir makale, bilgi ve haberi grupta paylaşmadan önce; kaynağını, doğruluğunu ve güvenilirliğini bizzat kendinizin araştırması sonrasında paylaşmanız gereklidir.

18) Grupta yaşı küçük olanların büyüklerine karşı daha saygılı bir üslup kullanmaları, azarlarcasına konuşmamaları ve kibar olmaları; büyüklerin bin bir sıkıntı, gün görmüşlük sonucu edindikleri tecrübelerden faydalanmaları gerekmektedir.

19) Aynı şekilde yaşı büyük olanların da yaşça küçük olanların mesajlarına, hemen alınmadan, kırılmadan ve küsmeden cevap verme olgunluğunu göstermeleri; bir yanlışlık varsa rencide etmeden uygun bir üslupla ve engin tecrübeleriyle yol yordam öğretmeleri gerekmektedir.

20) Gruplarda argo, küfür, hakaret, aşağılama, kin, nefret ve cinsel imalar içeren cümleler asla kullanılmamalı, gruptaki hanımefendilerin telefonlarını gruptan öğrenip sonrasında da özelden rahatsızlık verme gibi çirkin davranışlardan uzak durulmalıdır. Ahlaka aykırı bu söz ve eylemler hem edepli bir insana yakışmaz hem de yasal olarak başınızı ağrıtır.

Tepkisel Yaklaşımlar:

21) Gruplarda beğenmediğiniz yazılara paylaşımlara susmamak, tepki göstermek ve cevap vermek en doğal hakkınızdır. Ancak bunu yaparken yanlış üslup kullanmamalı ve haklıyken haksız duruma düşmemelisiniz.

22) Grupta yazılan herhangi bir konuya fevri bir şekilde, bir an önce cevap verme refleksiyle veya ne kadar zeki ve akıllı olduğunuz göstermek için ya da ben böyle dobra bir insanım diye düşünerek patavatsızca cevap yetiştirmeye çalışmamalısınız. Yazılanları öncelikle birkaç defa sakin bir şekilde tekrar okumalı ve hala cevap vermeniz gerektiğini düşünüyorsanız, edebinizi muhafaza ederek, uygun bir üslupla kırıp-dökmeden cevap vermelisiniz.

23) Bir konu hakkında siz gerçekten daha bilgili, daha doğru düşünüyor ve gerçekten de haklı olabilirsiniz. Ancak tüm bunlar insanları kırmanız, incitmeniz, kabalaşmanız için geçerli sebepler değildir. Haklıysanız hakkınızı doğru, güzel ve nazik bir şekilde savunmalı, asla kırıcı olmamalısınız. Şöyle ki;

• “Öyleyse, kendimi daha anlaşılır bir biçimde, şu şekilde ifade etmeye çalışayım …” demek yerine
• “Gruptaki herkes beni hep yanlış anlıyor, hiç kimse beni anlayacak kapasitede değil” demek

• “bu görüşün yanlış olduğunu düşünüyorum, şöyle ki …” demek yerine
• “böyle ırkçı yaklaşımlara mı kaldık” demek,

• “size kesinlikle katılmıyorum çünkü …” demek yerine
• “bu çağda bu nasıl kafa” demek,

• “bu konuda daha gayretli olalım ve haydi hep birlikte şunları yapalım …” demek yerine
• “zaten ne geldiyse başımıza hep bu tembel zihniyet yüzünden geldi” demek,

• “bu konudaki verilerim şunlardır …” demek yerine
• “konuşurdum ama grup karışır, zaten bazılarının kafası da basmaz” demek

gibi itham eden, yargılayan, küçük düşüren kelime ve sözler kullanmanız veya bu anlama gelen imalarda bulunmanız, kendinizi hep haklı diğer herkesi hep suçlu gören bir tavır sergilemeniz haklılığınızı ispatlamayacak aksine “maksat üzüm yemek değil bağcıyı dövmek” gibi olacak ve bu üslup hatalarınız birçok insanı üzmenize, kalplerini kırmanıza, birçok yeni tartışmayı başlatmanıza ve kavgalara sebep olacaktır.

Kişileri Değiştirmeye Çalışmak:

24) Unutmayınız ki herhangi bir grupta yazılacak 10 satır yazı, paylaşılan bir makale, bir video sayesinde kimsenin karakterinin veya fikrinin tam zıt yönde değiştiği, mesela A partisinden B partisine geçtiği veya fikirsel olarak dönüşüme uğradığı yaşanmış veya görülmüş bir şey değildir. Bu sebeple insanları dönüştüreceğim diye sürekli yazılar göndererek, uğraşarak ve zıtlaşarak grubu rahatsız etmek, boşa kürek sallamak olacağı için doğru değildir.

25) Gruptaki beğenmediğiniz, kabul etmediğiniz bir fikir karşısında; iğneleyici ve küçümseyici olmayan tatlı bir üslup kullanmak, muhatabınız anlamıyor ve sözü uzatıyorsa, tartışmayı gruptan devam ettirmek yerine özelden konuşmaya devam ettirmek doğru olan davranış şeklidir.

Gruptan Ayrılmak:

26) Grupta yazılan bir kelimeyi, cümleyi, paylaşımı yanlış anlamış olabilirsiniz. Bu sebeple kızmada ve küsmede aceleci olmamalı, tartışmaya girmemeli, küsüp-kızıp hemen grubu terk etmemelisiniz.

27) Herhangi bir sebepten gruptan ayrılmanız gerekiyorsa, gruptan ayrılmadan önce, ayrılma nedeninizi kibarca ifade etmeniz, vedalaşmanız, sonrasında ayrılmanız doğru olacaktır.

İnanç ve İdeal Birliği:

Özellikle aynı inanç ortak paydasında buluşan kişilerin veya dostların bulunduğu gruplarda, bu kişilerin:

28) Grupta iman, ibadet, ilim, tefekkür, zikir yönünde aşk ve şevk artıracak paylaşımlar yapmaları,

29) Birbirlerini daha çok sevmeye, muhabbete vesile olacak bilgi, hatıra ve fotoğraflar paylaşmaları.

30) Birbirlerinin, evlatlarının, yakınlarının doğum, düğün ve ölüm gibi önemli günlerini hatırlatıp birbirlerine destek olmaya, sahip çıkmaya vesile olmaları,

31) Kırgınlıklara yol açan siyasi konular yerine grubun içeriğine uygun önemli haberleri, ilmi yazıları paylaşmaları,

32) Görevleriyle ilgili sahada yaşadıkları zorlukları paylaşıp birbirlerinden destek ve güç almaları,

33) Şahıslarının, ailelerinin, çocuklarının, ümmetin ve 8 milyar insanlığın ihtiyacına yönelik ufuk açıcı yerel, ulusal ve uluslararası ilmi, bilimsel projeler, ortak etkinlikler, çalışmalar organize edebilmek için fikirlerini paylaşmaları ve bu doğrultuda somut adımlar atıp tüm insanlığa fayda üretebilmeleri beklenir.

Yukarıda yazdığım 33 maddeye uygun davranmak sosyal medyadaki grupları doğru amaçla ve doğru şekilde kullanmaya vesile olacak, küskünlük, kırgınlık ve kavgaları en aza indirecek, kişilerin grubu terk etmelerini azaltacak, vaktin çok kıymetli olduğu günümüzde vakitlerimizi zayi etmemiş ve gruplardaki verimi artırmış olacaktır.

Selam ve dua ile..

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 28,433 toplam ziyaretçi,  4 bugünkü ziyaretçi

Sosyal Medya Grupları için 33 Kural yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Lider ise; bulunduğu herhangi bir konumda, makama bağlı olmaksızın çevresince sevilip sayılan, her ortamda sözü dinlenilen, yenilikçi ve üretici, etrafındakileri yönlendirebilen, aşk ve şevk aşılayabilen bir toplum önderidir.

Lider, insanları belirli bir amaç etrafında zorlamadan toplayabilme, peşinden götürebilme, bu amaç için onları etkileyebilme ve harekete geçirebilme, iş birliğini sağlayabilme yetenek ve bilgisine sahip kişidir.

***

Yönetici ve Lider Farklıdır:

* Yönetici mevcudu uygular. Lider ise yenilik getirir.

* Yönetici normaldir, sıradandır. Lider ise normal dışıdır, farklıdır.

* Yönetici sisteme ve kurallara güvenir. Lider ise insana güvenir.

* Yönetici insanları kullanır. Lider ise insanları yetiştirir.

* Yönetici emir verir. Lider ise fikir alır ve rica eder.

* Yönetici işi söyler ve derhal yapılsın ister. Lider ise nasıl yapılacağını gösterir, rehberlik eder.

* Yönetici korkutur ve baskıcıdır. Lider ise güven verir ve hoşgörülüdür.

* Yönetici gücünü korku ve baskıdan alır. Lider ise gücünü saygı ve iş birliğinden alır.

* Yönetici taşın altına elini koymaz, hep ister. Lider ise taşın altına elini koymakla kalmaz davası uğruna yeri gelirse başını da koyar.

* Yönetici çalışanlarına sorumluluk yükler ama yetki vermekten çekinir. Lider ise her işi ben yapacağım diye uğraşmayıp, işi öğretir, eğitir, görev dağılımı yapar, sorumluluk gibi yetkiyi de verir ve sadece takip ve organizeyi yapar.

* Yönetici işe gelmediğinde baskı olmadığı için işler yavaşlar ve aksar. Lider ise kurumsallaşmayı sağladığı için işe gelmese de işler aksamadan yürür.

* Yöneticinin altındakiler işlerini yapmazlarsa o iş aksar. Lider ise işlerin aksamasına müsaade etmez, gerekirse kendisi de işleri yürütecek bilgi ve beceriye sahiptir.

* Yönetici daima «ben» der, övgü ve başarıyı sahiplenir. Lider ise daima «biz» der, başarıyı ekip olarak sahiplenir.

***

Tüm bu sebeplerle insanlar, kitleler ve toplum yöneticinin değil liderin peşinden gider.

***

Müslüman Liderin Özellikleri:

* Müslüman liderin hedefi Allah rızasıdır!

* Önce kendi ruhunu; okuma, ibadet ve tefekkürle olgunlaştırır.

* Ruhsatı değil, azameti tercih eder.

* İslam’ı anlama, anlatma ve yaşamada örnek olur.

* Müslüman lider, ihlas ve edep sahibidir.

* Helal ve harama dikkat eder.

* Takva gereği şüpheliden uzak durur.

* Müslüman kardeşine mütevazi, Allah düşmanına vakurdur.

* Hastaya değil, hastalığa karşıdır.

* İrade sahibi, çekici, ümitvar ve ümitvericidir.

* Lider, inandığı dava uğruna fedakarlık gösterir.

* Toplumsal olayları dert edinir, çözüm üretir ve uygular.

* Yapmacıktan uzaktır ve samimi yol gösterendir.

* Karşısındaki insana değer verir ve arkadaşlarını, ekibini dinler.

* Bencil değildir ve ekip çalışması yapar.

* Plan ve koordinasyona önem verir.

* Hatalardan dolayı alınganlık göstermez, organizeye küsmez.

***

Bir Lider Şunları Bilmeli ve Öğrenmelidir:

* İnsan, Dost Kazanma Sanatı

* Konuşma ve Davranış Adabı

* Hitabet ve Sunum Yapma Kuralları

* Toplantı Yapma Kuralları

* Misafir Karşılama ve Ağırlama Adabı

* Uyumlu ve Temiz Giyinme Adabı

***

Not: Yukarıda yazdıklarım; örnekler, resimler, şekiller, grafikler ve detaylarla 150 slayt sayfası eşliğinde açıklayarak sunduğum “111 Maddede Liderlik” isimli konferansımdan seçtiğim 25 alt başlıktan ibarettir.

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 4,380 toplam ziyaretçi

Yönetici mi, Lider misiniz? yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

“Gençler, eş seçerken de dost seçerken de ‘elalem ne der değil, Allah ne der’ diyeni tercih etmeliyiz!”

21. Yüzyılda Genç Olmak Konferansından:

“Delikanlım boyunu-posunu değil,
Hanım kızım yüzünü-rujunu değil,
karakterinizi, edebinizi ve ahlakınızı beğenenle kuracağınız yuva sizi asıl mutluluğa kavuşturacaktır.”

***

“Vicdanınız; fakir fukaranın dertlerinden rahatsız olup yardım için sizi harekete geçmiyorsa, sokaktaki kuş, kedi, köpek gibi canlıların aç ya da susuz kalmasını umursamıyorsanız, vicdan tıkanıklığı yaşıyorsunuz, bir sorun var, bir arıza var ve acil bir tamirciye götürmeniz gerekiyor demektir. Unutmayınız, merhamet etmeyene merhamet olunmaz.”

Mutlu Evliliğin Sırları Konferansından:

“Haramda huzur ararsan, huzur sana haram olur.”

***

“Gençler, evlenmeyi «ev» lenmek zannetmemeniz lazım! Yani evlilik sadece ev, eşya, takı ayarlamak değildir. Kendinizi sorumluluk almaya da, zorluklara birlikte sevgi, saygı temelinde göğüs germeye de hazırlamalısınız.”

***

“Eşinin ufak tefek kusurlarını değiştiremiyorsan, kendinin kusur kavramına bakışını değiştir!”

***

“Annelerinin veya babalarının yaşadıkları sıkıntılar karşısında hayattan ya da eşinden sürekli yakınmaları, şikayetleri, hayata hep olumsuz bakışları ve tüm bunların sonucunda mutsuz yaşamlarını gözlemleyerek ve içselleştirerek büyüyen gençler; her ne kadar mutlu evlilik hayali ile de evlenmiş olsalar sıkıntılar karşısında kendisini ve eşini yıpratmadan mücadele edebilme yöntemlerini ailelerinden tecrübe etmedikleri için, aynı ebeveynlerinden öğrendikleri gibi şikayet ve olumsuz yaklaşımlarla hayatlarını mutsuz yaşamayı hayatın bir gerçeği zannediyorlar. Bu sıkıntıları bahtsızlık olarak görüp hayatı, hayat şartlarını, eşlerini hatta çocuklarını dahi suçlayabiliyorlar.”

***

“Yediği de kazandığı da helalinden olsun,
Böyle bir eş bulduysan sana helal olsun!”

***

“Evlilik olur mu hiç hayır duasız,
Ne bereket olur, ne hayır, duasız!”

***

“Evlilik bu, bazen kuru ekmek yenir,
Sevgi varsa, sanki bal yedim denir,
Olumsuz bakıp, hayatını etme zehir,
Sabır ve sevgi, sıkıntılarına panzehir.”

***

“Anne-babadır, atılmaz ve satılmaz,
Bunu bilmeyenle evlilik yapılmaz!”

***

“Evlilik çift kişiyle inşa edilen bir ev gibidir.

• Bu evin temeli; sevgi, beğeni, güven ve sadakat çimentosu ile atılmalı,
• Saygı, hoşgörü, sorumluluk, samimiyet ve sabır tuğlalarıyla duvarları yükseltilmeli,
• Dürüstlük, duygu, ilgi ve şefkat çatısıyla üstü örtülmeli,
• Girerken selam ve tebessüm kapısından girilmeli,
• Asla çarparak bu kapıdan çıkılmayıp, Allah’a emanet sözüyle kapatılmalıdır.”

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 4,976 toplam ziyaretçi

Tefekkür için Sözler: yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bu sebeple sık sık ekonomi haberlerini okuyor, seyrediyor ve ekonomik verileri yorumlamaya çalışıyoruz.

Ev mi araba mı alalım, altın, gümüş, dolar, euro, bitcoin veya arsa hangisine yatırım yapalım sorusu, kısaca en doğru yatırım hangisidir konusu eş-dost sohbetlerimizin baş konusu haline geliyor.

Evet ekonomi önemli, zar zor kazandığımız paramızın değer kaybetmemesi, en doğru yatırımı yapıp zarar etmemek gerçekten mühim.

Bununla birlikte şu hususların da çok önemli olduğunu unutmamalıyız:

Helalinden Kazanmak

* Para kazanmak önemli ama helalinde olmalı,

* Kazancımızın helal olması için paramızın çalıntı olmaması,

* Mesaiden çalmamak yani mesaiye tam vaktinde gelip vaktinde çıkmak,

* Mesaiye geliş-gidişler kadar mesai içinde geçirdiğimiz süreden de çalmamak. Yani asıl işimizle uğraşmak yerine bilgisayarda gazete okuyarak, oyun oynayarak, sigara molalarıyla, lüzumsuz boş beleş konuşmalarla, çay kahve muhabbetleriyle de vakit geçirmemek,

* Patron isek, çalıştırdığımız işçinin, memurun alınteri kurumadan (yani maaş vaktini geçirmeden) maaşlarını ödemek,

* İşçinin maaşını resmiyette 3 gösterip, bankaya bu şekilde yatırıp, işçi maaşını çektikten sonra 1’ini elinden geri almamak,

* Asla faize bulaşmamak,

* Kumar veya farklı haram yollardan kazanç elde etmemek,

* Borsa vb. kurumlarda faizle/haramla iş yapanlara yatırım yapmamak,

* Yatırım yaparken yabancı ülkeleri, ülkemizin ve İslam’ın düşmanlarını güçlendirecek yatırımlar yapmamak,

* Vergiden kaçırmak için ya da farklı hangi sebep olursa olsun hile, hurda, ihaleden pay, akrabalara iltimas, haksızlık, yalan, dolan vb. her türlü usulsüz işlemden uzak durmak,

gerekmektedir. Tüm bunlara dikkat etmeyip, sonra da ben helalinden kazanıyorum demek yanlıştır.

Helal Harcamak

* Yukarıdaki her hususa dikkat edip, helalinden kazandığımız paramızı da haram yollara harcamamalıyız.

* Kazandıklarımızdan fakirin hakkı olan zekatı mutlaka vaktinde ve tam bir şekilde, güzelce vermeliyiz.

* Eğer üzerimize zekat farz değilse, kurban sadaka, fitre, fidye gibi hususları asla ihmal etmemeliyiz.

En Büyük ve En Doğru Yatırım

Geçici ikametimiz olan fani bu dünyadaki hayatımız için haram ve helale göre yatırım yapmak ne kadar güzeldir.

Bununla birlikte en büyük, en doğru yatırım, kendimizin ve ailemizin asıl ikamet yeri olacak olan ahiret yurdu için yapacağımız yatırımlardır.

Bu sebeple;

* Gerek kendimizin gerekse sorumluluğumuzdaki eşimizin, çocuklarımızın imani, itikadi durumlarını takip etmeli, haftada en az bir defa da olsa birlikte oturup bu konularda bir kitap okumalıyız.

* Yüce yaratıcımızı haftada bir defa sadece cumaları ya da sadece mübarek gün ve gecelerde hatırlamak yerine her gün beş vakit namazımız ile ilmi ve hayırlı çalışmalar üreterek ve zikir ile, dualarımız ile hatırlamalıyız.

* Günde en az 1 vakit namazımızı ailecek, hep birlikte cemaat halinde kılmaya çalışmalıyız.

* Namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetlerimizi asla ihmal etmediğimiz gibi anne ve babamızı, akrabalarımızı arayıp sormak ve onlara sahip çıkmak, kul hakkı yememek, adaletten asla taviz vermemek, her türlü haksızlıktan uzak durmak, fakir-fukaraya sahip çıkmak, kimseyi incitmemek ve rahatsızlık vermemek, hayvanlara eziyet etmemek, trafikte kurallara mutlaka uymak, çevreyi yeşillendirmek ve temiz tutmak, dostluğa vefa göstermek gibi her türlü güzel davranışı da asla ihmal etmemeliyiz.

* İlmiyle amil alimlerimizin sohbetlerine ailecek katılmalı, radyo, internet vb. ortamlardan sohbetleri mutlaka takip etmeliyiz.

* Ev almak, araba almak veya çocuklarımızın okulları ve kursları için harcadığımız paraları göz önüne alıp belki de daha fazlasını eşimizin ve çocuklarımızın manevi gelişimleri için harcamalıyız. Kendimiz ilgilenip, yeterli eğitimleri vermiyorsak onların manevi eğitimleri için özel kurslara göndermeli, özel hocalar tutup özel eğitimler aldırmalıyız.

Sonuç:

Ev mi araba mı alalım, altın, dolar, euro, bitcoin veya arsa hangisine yatırım yapalım sorusunun tamamının cevabını İslami hassasiyete sahip ekonomi uzmanlarına sormak lazım.

Ancak dünyalık olarak hangisine yatırım yaparsak yapalım yukarıda saydıklarımız doğrultusunda yatırım yapalım.

Dünyamızı imar ederken, ahiretimizi ihya etmeyi ihmal etmeyelim.

Kendimiz ve ailemiz için ahirete yönelik yatırımların ise en doğru, en gerçekçi ve en bereketli yatırımlar olduğunu asla unutmayalım. Selam ve dua ile..

Süleyman ÇAKMAK

instagram.com/suleymancakmak
twitter.com/suleymancakmak
facebook.com/ssuleymancakmak
youtube.com/suleymancakmak

 3,069 toplam ziyaretçi

EN DOĞRU YATIRIMI YAPMAK yazısı ilk önce Süleyman Çakmak Kişisel Web Sitesi üzerinde ortaya çıktı.