«İnsanlar kıyafetleriyle karşılanır, karakter ve bilgileriyle uğurlanırlar.»
Bu yazımda sizlere ülke
genelinde birçok resmi kurumda eğitimlerini vermiş olduğum protokol
kurallarından detaylara çok girmeden kısa bilgiler vermek istiyorum.
***
İnsanlar üzerindeki kalıcı
ilk izleniminiz 7-30 saniye içinde oluşur ve ikinci bir şansınız yoktur.
Bu yüzden beden dili ve
protokol kurallarını bilirseniz bu kısa süreyi bilinçli olarak kullanıp,
kendinizle ilgili güzel ve olumlu bir ilk izlenim oluşturabilirsiniz.
İletişim:
İletişim; yazılı, sözlü ve
sözsüz iletişim olmak üzere üçe ayrılır.
İnsanların geneli sözlü
iletişimi daha çok önemsemesine rağmen gün içerisinde karşılaştığımız ve
muhatap olduğumuz insanlarla %70-80 beden diliyle yapılan sözsüz iletişim
gerçekleşir.
Unutulmamalıdır ki
iletişimde; %10 kelimeler, %30 ses tonu, %60 beden dili önem taşımaktadır.
Beden Dili Bilimi (Kinesics):
Vücut hareketlerini, dilini,
mimik ve jestleri analiz eden, Ray Birdwhistell tarafından kurulmuş bilim
dalıdır.
Protokol Kuralları:
Resmiyette düzensizliğin
engellenmesi ve sağlıklı bir iletişim için gerekli olan söz, kıyafet, tavır ve
beden dilini düzgün kullanmayı içeren resmi nezaket ve görgü kurallarına
protokol kuralları denilmektedir.
Protokol kuralı tabiri soğuk
çağrışımlara sebep olsa da kavramın ifade ettiği anlam aslında Anadolu insanına
yabancı değildir. Çünkü iyi aile terbiyesi almış bir kişi zaten ast olsun üst
olsun, amir olsun memur olsun, büyük olsun küçük olsun herkese karşı nazik,
kibar, ölçülü ve saygılı davranır.
Bu ön bilgiler doğrultusunda
protokol kurallarını maddeler halinde özetle şu şekilde ifade edebilirim:
1) İlk Karşılaşma
* İlk
karşılaşmada mutlaka güler yüzlü, samimi, uyumlu, canlı, neşeli ve pozitif
olmalısınız.
* Bununla
birlikte bu tavrınız tek başına yeterli değildir. Aşağıdaki maddelere de dikkat
etmelisiniz.
2) Kıyafet ve Aksesuarlar
Kıyafetleriniz eski olabilir
ancak ister eski ister yeni olsun kıyafetleriniz mutlaka temiz, ütülü, sade ve
uyumlu olmalıdır.
Kıyafetlerde Uyum
* Erkek
kıyafetlerinde en fazla 3 renk, bayanlarda en fazla 2 renk tercih edilmelidir.
(Aynı rengin ton farkları tek renk sayılır)
* Protokolde
koyu renk takım elbise esastır. (Lacivert ve siyah tonları. Kahverengi arazi
rengidir, resmiyeti azaltır.)
* Ceket
eteği, avuç içi ortasını geçmemelidir.
* 3
düğmeli cekette, alttaki düğmenin açık bırakılması daha uygundur.
* Gömlek
beyaz olmalıdır. (Açık mavi tonları da olabilir.)
* Gömlek
düz ise çizgili kravat, gömlek çizgili ise düz kravat olmalıdır.
* “Renklerin
Dili” ne dikkat edilmelidir. (Daha sonraki yazılarımda detaylı bilgi
vereceğim.)
3) Selamlaşma Kuralları
* Ast
üstü, erkek bayanı, ayrılan kalanları, gelenler var olanları selamlar.
* Bir
toplantıda önce ev sahibi, ayrılırken yine ev sahibi selamlanır.
* Üstlerinize
ve eş düzeydeki meslektaşlarınıza önce siz selam veriniz.
* Astlarınızın
selamını almayı unutmayınız.
* Konferans
salonu, kütüphane vb. yerlerde selamınıza karşılık beklemeden toplum
selamlanır, ayrılırken de yine selamlayarak çıkılır.
* Sinema,
tiyatro, konser gibi yerlerde birbirlerini gören tanıdıklar birbirlerini hafif
bir baş selamıyla uzaktan selamlarlar.
* Cumhurbaşkanı,
cenaze, ülkemizi ziyaret eden devlet başkanları selamlanırken, İstiklal Marşı
çalınırken, göndere bayrak çekilirken cephe alınarak selamlanır.
* Tanıdık
kişileri utanabilecekleri bir durumda gördüğümüzde selam vermeyerek görmezden
gelerek uzaklaşmalıyız.
4) Tanışma:
* Tanışma
ilk karşılaşıldığında ya da mekana girildiğinde hemen yapılmalıdır.
* Bir
yere girildiğinde adımızı-soyadımızı söyleyerek kendimizi tanıtmalıyız.
* Kendimizden
üst biri ve eşine ise; ad – soyadı, ünvan ve görevimizi de söylemeliyiz.
* Görüşmelerde
öncelikle kartvizit takdim edilmelidir.
5) Tanıştırma:
* Tanıştırma
daima ayakta ve ilk karşılamada olur.
* Astlar
üstlerine, küçükler büyüklere, gençler yaşlılara, yeni gelenler var olanlara,
erkekler bayanlara (devlet başkanları hariç), genç kız yaşlı erkeğe ve kadına
tanıştırılır.
* Oturan
erkek; kiminle tanıştırılırsa tanıştırılsın ayağa kalkmalıdır.
6) Hitap:
Söze büyük olan başlar,
konuyu kendisi seçer.
Astlara ve Eş Düzeydekilere
Hitap:
* Adıyla
(Nihal Hanım),
* Ünvanıyla
(Müdür Bey),
* Soyadıyla
(Sayın ………),
* “Sayın
Genel Müdür” şeklinde hitap edilir.
Üstlere Hitap:
* Sayın
Genel Müdürüm,
* Hanımefendi,
* Beyefendi
şeklinde hitap edilir.
Topluluğa Hitap:
Önce en üste sonra sırasıyla
diğerlerine hitap edilir.
***
Detaylarına girmeden kısaca
ifade etmeye çalıştığım bu kuralların devamı olarak;
7) Tokalaşma Kuralları
8) Mesafe Kuralları
9) Konuşma Kuralları
10) Vücut Dilini Kullanma
11) Oturma Kuralları
12) Ziyaret ve Görüşme
Kuralları
13) Vedalaşma Kuralları
14) Uğurlama Kuralları
15) Karşılama Kuralları
16) Makam Aracı Kuralları
17) Telefonla Görüşme
Kuralları
18) Ve diğer protokol
kuralları
gibi protokol kurallarını da daha
sonraki yazılarımda açıklayacağım nasipse..
Süleyman ÇAKMAK